Felix Longoria: Ang Lamay na Tinanggihan ng Kanyang Bayan, at ang Balo na Tumangging Tanggapin Ito
English · Tagalog
Ginawa ni Private Felix Longoria ang lahat ng hiningi ng kanyang bansa, sa ayos na hiningi nito: nagboluntaryo siya, umalis siya patungo sa digmaan, at noong Hunyo 1945, sa isang patrol sa Luzon sa huling mga buwan ng digmaan, napatay siya ng isang Hapones na sniper. Inabot ng apat na taon ang Army bago naiuwi ang kanyang bangkay sa Three Rivers, Texas. Nang dumating ito, hindi pinayagan ng nag-iisang punerarya ng bayan ang kanyang balo na idaos ang kanyang lamay sa kapilya nito, dahil — sa mga salitang ibinigay ng direktor ng punerarya sa kanya, at pagkatapos ay inulit sa lalaking humamon sa kanya — "hindi ito magugustuhan ng mga puti." Ang inalok ng bayan sa halip ay ang nakahiwalay na seksyong Mehikano ng sementeryo nito, sa kabilang panig ng isang bakod na barbed wire. Ang labang sumunod ay sa kanyang balo. Tumanggi si Beatrice Longoria sa nakahiwalay na libing, dinala ang pagtanggi kay Dr. Hector Garcia at sa American GI Forum, at tumayo sa Arlington National Cemetery noong Pebrero 16, 1949, habang inililibing ang kanyang asawa nang may mga karangalan ng bansa sa kabiserang itinanggi sa kanya ng kanyang bayan ang isang silid. Ang pahinang ito ay ang dokumentadong rekord.
Ang serbisyo at ang pangako
Si Felix Zepeda Longoria ay ipinanganak noong Abril 16, 1920, sa Three Rivers, Texas, isang maliit na bayan sa Live Oak County kung saan namuhay ang mga Mexican American sa ilalim ng buong aparato ng segregasyon — magkahiwalay na paaralan, magkahiwalay na pasilidad, magkahiwalay na libingan. Nagtrabaho siya bilang tsuper ng trak. Pinakasalan niya si Beatrice, at nagkaroon sila ng isang batang anak na babae. Nang dumating ang digmaan ay nagpatala siya sa U.S. Army, isa sa hindi bababa sa 400,000 Mexican American na naglingkod sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Noong Hunyo 1945, sa Pilipinas, nagboluntaryo si Longoria para sa isang patrol na naghahanap sa mga sundalong Hapones na umaatras sa isla ng Luzon. Pinatay siya ng isang sniper. Dalawampu’t limang taong gulang siya. Inilibing siya kung saan siya bumagsak, sa isang pansamantalang sementeryong militar, at natapos ang digmaan ilang linggo ang lumipas.
Ang pangakong ibinibigay ng Army sa pamilya ng isang sundalo ay ang pinakaluma nitong pangako: iuuwi namin siya, at tatanggapin siya nang may karangalan. Para sa pamilya ni Felix Longoria, inabot ng apat na taon ang unang kalahati ng pangakong iyon. Nabigo ang ikalawang kalahati sa iisang pag-uusap, sa kanyang bayan, sa nag-iisang punerarya sa Three Rivers.
Ano ang nangyari
Nakuha ang mga labi ni Longoria mula sa Pilipinas at ipinadala pauwi noong huling bahagi ng 1948; ipinaalam ng Army sa kanyang balo, na lumipat na sa Corpus Christi, at bumalik si Beatrice Longoria sa Three Rivers upang ilibing ang kanyang asawa sa bayan nito. Noong Enero 10, 1949, pumunta siya sa nag-iisang punerarya ng bayan — ang Rice Funeral Home — upang ayusin ang lamay.
Tinanggihan siya ng direktor ng punerarya, si T. W. Kennedy Jr., na gamitin ang kapilya. Ang dahilan, ayon sa naitala ng Texas State Historical Association at ng bawat salaysay mula noon, ay ibinigay sa malinaw na mga salita: ang mga naunang serbisyo para sa mga Mexican American ay nagdulot ng mga kaguluhan, at “hindi ito magugustuhan ng mga puti.” Ang alok ng punerarya, kung matatawag itong alok, ay libing sa “seksyong Mehikano” ng sementeryo ng Three Rivers — ang lote na nakalaan para sa mga Mexican American, na hiwalay sa seksyon ng mga puti sa pamamagitan ng barbed wire — at ang lamay ay idaraos sa ibang lugar, sa tahanan ng pamilya. Ang kapilya mismo, sa nag-iisang punerarya sa bayan na pinag-alayan ni Felix Longoria ng kanyang buhay, ay sarado para sa kanya.
Tumanggi si Beatrice Longoria. Siya at ang kanyang pamilya ay lumapit kay Dr. Hector Garcia, isang manggagamot sa Corpus Christi at kapwa beterano na noong Marso 1948 ay nagtatag ng American GI Forum, isang organisasyon ng mga beteranong Mexican American na itinayo para mismo dito: ang agwat sa pagitan ng serbisyong ibinigay ng mga sundalong Mexican American at ng pagkamamamayang pinayagan silang gamitin sa sariling bayan. Tinawagan mismo ni Garcia si Kennedy sa telepono at natanggap ang parehong sagot, na pinalawig pa: hindi ito magugustuhan ng mga puti; ang mga Mehikanong nagluluksa, aniya, ay nalalasing at hindi mapipigilan. Isinulat ni Garcia ang pagtanggi, sa mga telegrama sa mga opisyal ng Texas at sa delegasyon ng estado sa Kongreso, noong Enero 10, 1949. Kinabukasan, isang pulong-protesta sa Corpus Christi ang dinaluhan ng humigit-kumulang 1,000 katao.
Ano ang ginawa ng institusyon pagkatapos
Ang tugon na mahalaga ay nagmula sa pinakabagong miyembro ng Senado ng Estados Unidos. Sumagot si Senador Lyndon B. Johnson ng Texas sa telegrama ni Garcia sa loob ng isang araw. Napanatili ang kanyang mga salita: “Labis kong ikinalulungkot na malaman na ang pagkiling ng ilang indibidwal ay umaabot pa lampas sa buhay na ito. Ang kawalan ng katarungang ito… ay kahindik-hindik.” Walang kapangyarihan si Johnson sa isang sibilyang punerarya, at sinabi niya iyon. Ang mayroon siya ay ang Arlington. Inayos niya na ilibing si Private Longoria sa Arlington National Cemetery nang may buong karangalang militar, at sinabi niya kay Garcia na ikaliligaya niyang makibahagi sa pagtiyak na “mailibing ang bayaning ito ng Texas nang may karangalan at dignidad na nararapat sa kanyang serbisyo.”
Noong Pebrero 16, 1949, inilibing si Felix Longoria sa Arlington — ang unang miyembro ng serbisyo na Mexican American ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, sa 400,000 na naglingkod, na pinarangalan nang ganito. Tumayo si Senador Johnson at si Lady Bird Johnson kasama ang pamilya sa libingan, kasama ang isang personal na kinatawan ni Pangulong Harry S. Truman, habang tumutugtog ang mga musikero ng militar. Tumayo si Beatrice Longoria sa Arlington kasama ang mga Johnson habang ayaw idaos ng kanyang bayan ang lamay ng kanyang asawa. Ang libing ay, sa paghatol na ibinibigay dito ng National WWII Museum, “isang uri ng katarungan.”
Mahalaga ring itala kung ano ang ginawa ng institusyon sa sariling bayan. Inimbestigahan ng Texas ang sarili nito: isang komite ng lehislatura ng estado ang pumunta sa Three Rivers, nagpulong ang lima sa mga miyembro nito sa Chamber of Commerce — sa katabi, gaya ng binanggit ng museo, ng isang barberya na para lamang sa mga puti — at nagpasya na walang diskriminasyon sa panig ng direktor ng punerarya. Ang sariling paliwanag ng punerarya, na “hindi ito magugustuhan ng mga puti,” ay opisyal na muling inuri, ng estado na kinabibilangan ng bayang iyon, bilang isang bagay na iba sa sinabi nito. Ang Longoria affair ay naging isang nagtatag na dokumento ng kilusan para sa mga karapatang sibil ng mga Mexican American — lumago mula rito ang American GI Forum tungo sa isang pambansang puwersa — ngunit ang lokal na hatol ng 1949 ay hindi kailanman binaligtad ng institusyong naglabas nito. Hindi idinaos ng Three Rivers ang lamay. Sa halip, ang bansa ang naglibing sa kanya.
Kung nasaan na ito ngayon
Si Felix Longoria ay nakahimlay sa Arlington, kung saan siya naroon mula Pebrero 16, 1949. Sa paglipas ng panahon, naglagay ang Three Rivers ng isang panandang pangkasaysayan: ang pananda ng Texas Historical Commission ay nakatayo na ngayon sa lugar ng dating punerarya, na nagtatala na tinanggihan si Beatrice Longoria sa kapilya, na lumapit siya kay Dr. Garcia, at na inayos ni Senador Johnson ang libing sa Arlington. Ang bayan na ayaw magbigay sa kanya ng isang silid ay nagbibigay sa kanya ng isang pananda; pinahihintulutan ang rekord na itala ang dalawa.
Ang nananatiling bukas sa rekord na ito ay hindi isang benepisyo o isang medalya — ito ay ang hugis ng bagay mismo, kaya nakatayo ang pahinang ito sa pader na ito. Ang institusyong nabigo kay Felix Longoria ay hindi malayo. Ito ang nag-iisang punerarya sa kanyang bayan, na naglalapat ng karaniwang mga patakaran ng lugar na kanyang kinalakhan, at ang depensa nito ay karaniwan ang mga patakarang iyon. Ang pagwawasto, nang dumating ito, ay nagmula sa labas: isang balo na tumangging tanggapin ito, isang organisasyon ng mga beterano na labing-isang buwan pa lamang, at isang senador na walong araw pa lamang sa kanyang termino na kinuha ang pinakamalaking karangalang nasa kanyang kapangyarihan dahil ang pinakamaliit — isang kapilya, para sa isang gabi — ay tinanggihan. Dinala ni Beatrice Longoria ang labang iyon habang pinalalaki ang kanyang anak na babae nang mag-isa, apat na taong balo sa edad na dalawampu’t ilan, laban sa buong nakatayong kaayusan ng kanyang bayan. Ang libingan sa Arlington ay monumento niya gaya ng sa kanyang asawa.
Ang talaan
Ang pagtutuos, sa tatlong linya — kung ano ang ipinapakita ng rekord na nagawa na, kung ano ang ipinapakita nitong hindi pa, at kung ano ang hinahangad pa.
Ano ang nagawa na
- Libing nang may buong karangalang militar sa Arlington National Cemetery, Pebrero 16, 1949 — inayos ni Senador Lyndon B. Johnson pagkatapos ng pagtanggi, na ginawang si Longoria ang unang miyembro ng serbisyo na Mexican American sa 400,000 ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig na pinarangalan nang ganito, kasama ang mga Johnson at isang kinatawan ni Pangulong Truman na tumayo kasama ang pamilya.
- Ang nagtatag na bunga: ang pagtanggi, at ang laban ni Beatrice Longoria laban dito, ay naging isang katalista ng kilusan para sa mga karapatang sibil ng mga Mexican American; ang American GI Forum, na nagdala ng kaso, ay lumago tungo sa isang pambansang organisasyon ng mga beterano para sa mga karapatang sibil.
- Pampublikong rekord sa Three Rivers mismo: isang pananda ng Texas Historical Commission sa lugar ng punerarya ang nagdodokumento na ngayon ng pagtanggi, ng paglapit kay Dr. Garcia, at ng libing sa Arlington.
Ano ang hindi pa nagagawa
- Ang lamay. Hindi ito kailanman idinaos ng nag-iisang punerarya ng Three Rivers; nanatili ang pagtanggi sa kapilya, at isang komite ng lehislatura ng Texas na nagpulong noong 1949 ay pormal na nagpasya na walang diskriminasyon — isang hatol na hindi kailanman binaligtad ng institusyong naglabas nito, laban sa sariling naitalang mga salita ng direktor ng punerarya.
- Apat na taon ng buhay ng pamilya: napatay noong Hunyo 1945, hindi nakarating ang bangkay ni Longoria sa kanyang balo hanggang sa huling bahagi ng 1948, at kinain ng laban sa kanyang libing ang pag-uwi na ipinangako ng Army sa kanyang pamilya.
Ano ang hinahangad
- Wala nang pormal na nakabinbin pa: nakahimlay siya sa Arlington nang may mga karangalan ng bansa. Ang nananatili ay ang pagsasalaysay — na mapanatiling buo ang rekord na ito: isang sniper sa Luzon, isang apat na taong paglalakbay pauwi, isang balo na tinanggihan ng kapilya sa bayan na pinag-alayan ng kanyang asawa ng buhay, at ang pagtanggi na sinagot hindi ng bayan kundi ng balo mismo.
Mga sanggunian
- History.com, “When a Fallen Mexican American War Hero Was Denied a Wake, a Civil Rights Push Began” — ang apat na taon upang maiuwi ang bangkay; ang pagtanggi sa kapilya at ang nakahiwalay na «Mexican section»; ang telegrama ni Garcia noong Enero 10, 1949; ang tugon ni Johnson («the prejudice of some individuals extends even beyond this life»); ang libing noong Pebrero 16, 1949, at ang karangalan bilang unang Mexican American: https://www.history.com/articles/mexican-american-rights-longoria-lyndon-johnson-hector-garcia
- Congressional Record, House, February 13, 2009 (CREC-2009-02-13, PgE284) — ang pagbibigay-pugay ng Kongreso kay Felix Longoria sa ika-animnapung anibersaryo ng pangyayari: https://www.govinfo.gov
- Texas State Historical Association, Handbook of Texas, “Felix Longoria Affair” — ang mga labi na nakuha, ang pagtanggi ng direktor ng punerarya («the Whites would not like it»), ang pulong at mga telegrama ni Garcia noong Enero 11, 1949, at ang libing sa Arlington noong Pebrero 16, 1949, na dinaluhan ng pamilya, ni Senador Johnson, at ng isang kinatawan ng Pangulo: https://www.tshaonline.org/handbook/entries/felix-longoria-affair
- National WWII Museum, “The Longoria Affair: A Flashpoint for Latino Civil Rights” — si Beatrice Longoria sa Arlington, Pebrero 16, 1949; ang pasya ng komite ng estado na walang diskriminasyon; ang lugar ng pangyayari sa rekord ng mga karapatang sibil: https://www.nationalww2museum.org/war/articles/longoria-affair-flashpoint-latino-civil-rights
Part of Betrayed, Not Forgotten — ang pagtutuos ng site na ito para sa mga miyembro ng serbisyo at mga beterano na binigo ng sarili nilang mga institusyon.